NATO là gì? lịch sử hình thành liên minh NATO

 NATO được viết tắt từ "The North Atlantic Treaty Organization" tạm dịch Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, là trung tâm của liên minh quân sự chống Liên Xô do Hoa Kỳ lãnh đạo trong suốt nhiều thập kỷ của chiến tranh lạnh và hiện nay, NATO vẫn là trung tâm của hợp tác ngoại giao và quân sự phương Tây.

Giống như nhiều thể chế quan trọng trong chính trị quyền lực quốc tế, NATO có nguồn gốc từ những năm sau thế chiến thứ hai. Hiệp ước mà nó được đặt tên được ký kết vào năm 1949, ban đầu được ký kết bởi Hoa Kỳ, Canada và 10 quốc gia ở Tây Âu, với một số cường quốc châu Âu khác và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia trong vài năm tiếp theo.

Bộ chỉ huy đồng minh châu Âu (Tổng hành dinh tối cao của NATO) - Ảnh : wikipedia.org

Trong số 14 điều khoản của hiệp ước, điều quan trọng nhất là Điều 5, trong đó tuyên bố rằng một cuộc tấn công chống lại một quốc gia thành viên là một cuộc tấn công chống lại tất cả các thành viên NATO.

Điều đó đã cam kết các nước NATO phòng thủ lẫn nhau, đặt Tây Âu dưới sự bảo vệ của Hoa Kỳ khi đối mặt với một Liên Xô đang củng cố sự thống trị của mình đối với Trung và Đông Âu.

Sau khi Liên Xô sụp đổ vào đầu những năm 1990, liên minh này vẫn có một vai trò rộng lớn thời nay. Lực lượng NATO bao gồm quân do các quốc gia thành viên tình nguyện, hoạt động như lực lượng gìn giữ hòa bình ở Bosnia vào những năm 1990, và ném bom Serbia vào năm 1999 để bảo vệ Kosovo, nơi liên minh vẫn còn quân.

Lời kêu gọi đầu tiên của Điều 5 là để bảo vệ Hoa Kỳ, sau cuộc tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001. Các nước NATO tham gia vào cuộc tấn công Afghanistan, nơi trong hơn một thập kỷ liên minh đã đóng một vai trò quan trọng cùng với Hoa Kỳ. trong cuộc chiến sau đó. Trụ sở chính của tổ chức ở Brussels và nó thực hiện các sứ mệnh trên khắp thế giới, đánh chặn tên lửa đất đối không Patriot và máy bay giám sát AWACS ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong ba thập kỷ qua, hơn 10 quốc gia thuộc khối liên Xô trong chiến tranh lạnh đã trở thành đối tác đầu tiên và sau đó là thành viên của NATO. NATO hiện có 30 thành viên, bao gồm ba quốc gia Baltic từng là một phần trực tiếp của Liên Xô.

Năm 2008, NATO đã hứa hẹn trở thành thành viên cho 2 quốc gia là Gruzia và Ukraine, hai nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ giáp với Nga, mặc dù không có thời gian biểu để đạt được điều đó. Năm 2011, liên minh ném bom Libya với mục đích bảo vệ dân thường khỏi lực lượng của Đại tá Muammar el-Qaddafi, lực lượng mở đường cho phiến quân hạ bệ và tiêu diệt ông.

Nhưng sự mở rộng của NATO ngày càng tạo ra lực cản.

Cựu Tổng thống Donald J. Trump, người thường xuyên cáo buộc các nước NATO tự do chi tiêu quân sự của Mỹ, và nói với các phụ tá rằng ông muốn rút khỏi liên minh. Và Tổng thống Nga Vladimir V. Putin đã miêu tả sự lớn mạnh của NATO vừa là sự phản bội  chỉ ra những lời nồng nhiệt từ các quan chức Hoa Kỳ trong những ngày tàn của Liên Xô  vừa là một mối đe dọa.

0 Comments